
- मोहिनी मिश्र रिसाल -
पाकिस्तानका परम्परागत राजनीतिक शक्तिका रुपमा रहेका ठूला दल यसपालि पाखा लागेका छन् र यी क्रिकेट ‘स्टार’ले जनमत बटुल्नु भएको छ। उहाँलाई पाकिस्तानी जनताले स्पष्ट बहुमत नै नदिए पनि मिलीजुली सरकार निर्माणको लागि मत भने दिएका छन्। जसका कारण पाकिस्तानको अबको राजनीतिक यात्रा एउटा नयाँ तर वैकल्पिक शक्तिकारुपमा उदाएको दलले अगाडि बढाउने छ। गत महिना पाकिस्तानमा भएको आमनिर्वाचनले यो परिणाम दिइसकेको छ।
तर पाकिस्तानको यो पछिल्लो आमनिर्वाचनको एउटा संयोग के भएको छ भने पहिलो दल बन्न सफल इमरान खानको पाकिस्तान तेहरिक इन्सान, पिटीआइले पाकिस्तानमा निवर्तमान प्रधानमन्त्री तथा मुस्लिम लिगका नेता नवाज शरिफका विरुद्ध भ्रष्टाचारको मुद्दा दर्ता गराएको थियो। त्यसै मुद्दाबाट शरिफ जेल परे भने इमरान खानको दल सबैभन्दा ठूलो भई सत्तारोहणको तयारी गर्दैछ। त्यसैले कतिपयले यसलाई संयोगभन्दा बढी सुनियोजित भनेका छन्। यतिखेरका पाकिस्तानी सञ्चार माध्यमहरुमा व्यापक चर्चा यो पनि छ।
खानले सपथको कार्यक्रम गर्ने र भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीकै पथ पछ्याउँदै त्यस समारोहमा सार्क देशका सरकार प्रमुखहरुलाई पनि आमन्त्रण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेका थिए। तर पछिल्लो कार्यक्रममा त्यो योजना भने समावेश देखिएन। तर पनि आगामी १८ अगष्टको सपथ समारोहको अयोजना गर्ने भन्ने विषयमा भने व्यापक मात्रामा तयारी भएको बुझिएको छ। जे जस्तो भए पनि आगामी सरकारका लागि उनको सपथ र नेतृत्व भने चर्चाकै शिखरमा रहने छ। क्रिकेटमा सफलता हासिल गरेका व्यक्तिले मुलुक हाँक्ने काममा के कस्तो सफलता प्राप्त गर्ने हो भन्ने चासो सबैमा छ र त्यो हुनु स्वाभाविक पनि हो।
चुनाव जितेमा पाकिस्तानमा व्यापक बन्दै गएको भ्रष्टाचारको अन्त्य गर्ने, आतङ्कवादको अन्त्य गर्ने र भारतसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्ने एजेण्डा उनले चुनावी एजेण्डा बनाएका थिए। त्यसैले यी एजेण्डाको कार्यान्वयनमा उनले कसरी सफलता पाउनेछन् भन्ने बारेमा पाकिस्तानमा बहस र चर्चा पनि शुरु भएको छ। पाकिस्तानमा उनलाई क्रिकेटको एक कप्तान कसरी सत्ताको बागडोर सम्हाल्ने कप्तानका रुपमा काम गर्न सक्छ भनेर पनि विश्लेषण गरिएको छ। यी काम गर्नसक्ने गरी नै इमरानको उदय भएको चर्चा अहिले पाकिस्तानमा गरिँदैछ।
निर्वाचनमा सबैभन्दा ठूलो दलका रुपमा इमरान खानको दल तेहरिक–ए–इन्साफ (पिटीआइ)ले ११५ स्थानमा जित हासिल गर्यो। पिटीआइले गत सोमबार खानलाई नै प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रुपमा अघि सार्यो। अगष्ट १८ मा उनलाई प्रधानमन्त्रीको रुपमा सपथ गराउने बताइएको छ। पार्टीले सरकार बनाउन आवश्यक १३७ सिटको लागि यहाँका साना र स्वतन्त्र दलसँग गठबन्धनको कोशिस गर्ने निर्णय पनि गरेको छ। प्रमुख तीन दलमध्ये पूर्वप्रधानमन्त्री नवाज शरिफको पार्टीले ६३ र पाकिस्तान पिपुल्स पार्टीले ३९ स्थानमा जित हात पारेका छन्। कूल ३४२ स्थान रहेको पाकिस्तानी संसद्मा २७२ स्थानका लागि प्रत्यक्ष निर्वाचन हुने गर्दछ। बाँकी सदस्य महिला र अल्पसंख्यक समुदायका लागि आरक्षित गरिएको छ।
इमरानको जन्म १९५२ को नोभेम्बरमा भएको थियो। पाकिस्तानी क्रिकेटरबाट सन्यास लिएपछि उनले राजनीतिक जीवन शुरु गरेका हुन्। उनी सन् २०१३ मा सांसद पदमा विजय भएका थिए। सन् १९९० दशकको मध्यबाट उनले राजनीतिक यात्रा थालेका हुन्। पाकिस्तानी क्रिकेट टिममा उनले सन् १९७१ देखि १९९२ सम्म खेले। सन् १९८२ देखि उनी १९९२ सम्म पाकिस्तानी क्रिकेट टिमको कप्तानका रुपमा काम गर्दा पनि उनी चर्चित नै रहे। सन् १९८७ मा उनले क्रिकेटबाट सन्यास लिएको भएता पनि १९८८ मा उनलाई पुनः क्रिकेट टिममा समावेश गर्न आग्रह गरियो। खानले ३९ वर्षको उमेरमा पाकिस्तानलाई विश्वकपमा विजयी गराए। उनले तीन हजार ८०७ रन र ३६२ विकेटको रेकर्ड पनि बनाउन सफल भए। सन् १९९६ मा खानले ‘पाकिस्तान तेहरिक¬–ए–इन्साफ (न्यायको लागि आन्दोलन) नामको राजनीतिक पार्टीको स्थापना गरी यसको अध्यक्ष बने।
यही पार्टीको राजनीतिक यात्राले उनलाई पाकिस्तानको प्रधानमन्त्रीको पदसम्म पुर्यायो। आफ्नो सपथग्रहणमा छिमेक देश र अन्य देशका केही राजनीतिक नेता नभई भारतीय प्रख्यात क्रिकेटरहरु र अभिनेता आमिर खानलाई बोलाउने उहाँको सोच रहेको छ, यद्यपी यो निर्णय भने भइसकेको छैन। उनले निर्वाचनमा गरेको भारतसँगको सम्बन्ध विस्तारको एजेण्डमा यो पहलले पनि केही सहयोग पुर्याउन सक्ने अपेक्षा भने गरिएको छ।
पाकिस्तानको शासन सत्ताको बागडोर आफूले सम्हालेलगत्तै भिन्न किसिमबाट मुलुकलाई अघि लैजाने बाचा खानले गरेका छन्। सरकारी निकायको क्षमता सुदृढ गर्ने तथा सम्मान र समानताका आधारमा परराष्ट्र सम्बन्ध विकास गर्ने पनि उनले बताएका छन्। पाकिस्तानमा सत्तासिन एक पार्टीले अर्को पार्टीलाई लगाउने गरेको भ्रष्ट्राचारको आरोपजस्ता कार्यलाई निर्मुल पार्न भ्रष्ट्राचार नै नियन्त्रणको काम गर्ने उनले बताएका छन्। विपक्षीले चुनावमा धाँधली भएको आरोप लगाइरहेको अवस्थामा ७१ वर्षको इतिहास रहेको यस मुलुकलाई कसरी हाँक्छन् भन्ने विषयमा जनता उत्सुक नै भइरहेका छन्।
वास्तविकता के हो भने पाकिस्तान पार्टीहरु भ्रष्टाचारको दलदलमा फसेकोले यस पटक नागरिकले नयाँ र वैकल्पिक शक्तिलाई रोजेका छन्। यस निर्वाचनले स्थापित गर्न खोजेको इमरान खानको पार्टीले यहाँका परम्परागत र पुरानो विरासत भएका अरु पार्टीलाई एक किसिमले भन्ने हो भने विस्थापित नै गरेको देखिन्छ र एक सशक्त वैकल्पिक शक्तिको नेतृत्व पनि गरेको देखिन्छ।
पाकिस्तानी तालिबान, अल कायदा र इस्लामिक स्टेट्स आतङ्ककारी समूहले तहसनहस बनाएको देश पाकिस्तानमा इमारनको पार्टी १३७ स्थानमा जितेको भए एकलौटी निर्णयले केही गर्थ्यो होला। तर, अबको गठबन्धन सरकार निर्माणमा गर्नु पर्ने र उनले चुनौतीको सामाना गर्नु पर्ने अवस्था रहेको छ। आतङ्कवादले सताएको र राजनीतिमा पनि सेनाको भित्री सहयोग चाहिने गरेको भनिएको यस देशमा खेलकूद क्षेत्रका यी सफल व्यक्तित्वले राजनीतिक सफलता पनि हासिल गर्न सकुन् भन्ने कामना गर्नेको सङ्ख्या बढी नै छ।