PahiloPost

Jan 30, 2023 | १६ माघ २०७९

  • असुरक्षित आकाशः १०४ वटा दुर्घटनामा ९०० बढीको मृत्यु, कहिले कहिले भए ठूला दुर्घटना?

    असुरक्षित आकाशः १०४ वटा दुर्घटनामा ९०० बढीको मृत्यु, कहिले कहिले भए ठूला दुर्घटना?

    काठमाडौं: पोखराको सेती खोंचमा आइतबार यती एयरलाइन्सको 'एटीआर' विमान दुर्घटना भयो। यससँगै नेपालमा विमान दुर्घटनाको संख्या १०४ पुगेको छ। नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको 'एभिएसन सेफ्टी रिपोर्ट-२०२२' का अनुसार पछिल्लोपटक सन् २०२२ को मे २९ मा मुस्ताङमा तारा एयरको विमान दुर्घटना भएको थियो। सो दुर्घटनामा २२ जनाको निधन भएको थियो। त्यसपछि आज पोखरामा ७२ जना यात्रु सवार विमान दुर्घटना भएको हो। सो…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • कसरी आविस्कार भएको थियो य:मरि? व्यावसायीकरणको मार थपिँदा ‘क्रन्ची’ पनि?

    कसरी आविस्कार भएको थियो य:मरि? व्यावसायीकरणको मार थपिँदा ‘क्रन्ची’ पनि?

    काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समुदायको सभ्यतामध्ये एक हो य: मरि। कृषिप्रधान नेवा: समाजको सूचक थियो य:मरि। कुनै बेला हामी कसैप्रति निर्भर थिएनौं। किसानी गरेर आफूलाई चाहेको जोहो गर्थ्यौं। अरुसँग माग्नुपर्ने अवस्था नै थिएन। य:मरि त्यही आत्मनिर्भताको आविष्कार हो। कृषि कर्ममा भुलेको बेला उपत्यकामा पहिला रोटीका नाममा सुख्खा रोटी मात्रै बन्थ्यो। अहिले जस्तो विभिन्न प्रकारका रोटी थिएनन्। पछि आफैँसँग भएका खाद्यान्नको उपयोग…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • लिपुलेक-कालापानी फिर्ता ल्याउने सबै पार्टीको वाचा, कुन दलको घोषणापत्रमा कस्तो छ परराष्ट्र नीति?

    लिपुलेक-कालापानी फिर्ता ल्याउने सबै पार्टीको वाचा, कुन दलको घोषणापत्रमा कस्तो छ परराष्ट्र नीति?

    काठमाडौं : २०७७ सालमा केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले पहिलोपटक परराष्ट्र नीति सार्वजनिक गर्‍यो। त्यसबेला छरिएर रहेका नीतिहरुलाई एकीकृत गरि नयाँ परराष्ट्र नीति सार्वजनिक गरिएको थियो। तत्कालिन परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले सार्वजनिक गरेको नीतिमा नेपाललाई 'सफ्ट पावर'का रुपमा विकास गर्ने उल्लेख छ। यस्तै, छिमेकीलगायत सबै मुलुकसँग सार्वभौमिक समानता, पारस्परिक लाभ र सम्मानका आधारमा द्विपक्षीय सम्बन्ध विस्तार र सुदृढ गर्ने उद्देश…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • न्हूदँया भिंतुना : कहिलेसम्म लगाउन पर्ने हो ‘नेपाल संवत राष्ट्रिय संवत’ को नारा?

    न्हूदँया भिंतुना : कहिलेसम्म लगाउन पर्ने हो ‘नेपाल संवत राष्ट्रिय संवत’ को नारा?

    तिहारको चौथौ दिन बिहानै धिमे र भुस्या बज्न सुरु हुन्छ। बालाजु (ल्हुति) को गणेशस्थानमा न्हूदँया भिंतुना ‘नयाँ वर्षको शुभकामना’ लेखिएको रातो रंगको लामो कपडा लिनेहरूको घुइँचो लाग्छ। मनमैजुबाट नेवारी भेषभूषामा बाजा बजाउँदै आउँछन् युवा युवती। अनि बालाजुमा सुरु हुन्छ नारा लगाउन - ‘नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत्’ ‘भाषा म्वासा जाति म्वाइ’  ‘भिंतुना दु भिंतुना - न्हूदँया भिंतुना’ र्‍यालीले बालाजु क्षेत्रको परिक्रमा गर्छ।…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • 'धनलक्ष्मी'को चित्र रङ्ग्याउन नथाकेकी चेतकुमारीको चिन्ता : पुर्ख्यौली पेशा नासिने नै भयो

    'धनलक्ष्मी'को चित्र रङ्ग्याउन नथाकेकी चेतकुमारीको चिन्ता : पुर्ख्यौली पेशा नासिने नै भयो

    करिब २५ वर्ष अघिको कुरा हो। भक्तपुरकी चेतकुमारी चित्रकार हरेक वर्ष तिहार सुरु हुनुभन्दा केही अघिदेखि काठमाडौं धाउँथिन्। किनमेलका लागि ठान्नुभयो भने, सोझै गलत। उनी झोलाभरी लक्ष्मीका तस्विर बोकेर आउँथिन्, आफ्नै हातले बनाएको। ती लक्ष्मीका फोटोहरु वरपर राखेर आफू बीचमा थपक्क बस्थिन् - मरु सत्तल अर्थात् काष्ठमण्डप अगाडि। त्यो जमानामा अहिलेजस्तो भारत र चीनबाट आयातित लक्ष्मीको प्रिन्टेड तस्विरमा पूजा गरिँदैन…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • राधादेवीले परिवारका लागि त्याग गरिन्, सत्यमोहनले लोक संस्कृतिका लागि...

    राधादेवीले परिवारका लागि त्याग गरिन्, सत्यमोहनले लोक संस्कृतिका लागि...

    काठमाडौं : सत्यमोहन जोशीलाई थाहा थियो - मृत्यु उनी सँगसँगै हिँडिरहेको छ। त्यसैले उमेरले शताब्दी पार गरे पनि जहाँ पुग्थे, आफ्नो अनुहारमा मृत्युको भय अलिकति पनि देखाएनन् उनले। वाङ्मय शताब्दी पुरुषको उपमा पाएका उनी भन्थे : मृत्यु सँगसँगै हिँडिरहेको हुन्छ। कहाँ ठेस लागेर लड्ने हो, थाहा हुन्न। जति समय बाँचिन्छ खुसी र आनन्दले बाँच्नुपर्छ। पछिल्लो २४ दिनदेखि उनी अस्पतालको शैय्यामा थिए। त्यहाँ…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • काठमाडौंको त्यो कोर बस्ती जहाँ एकादशीको दिनमात्रै लगाइन्छ टीका

    काठमाडौंको त्यो कोर बस्ती जहाँ एकादशीको दिनमात्रै लगाइन्छ टीका

    काठमाडौं : नेपालीहरुले विजया दशमीका दिन बुधवार मान्यजनका हातबाट टीका र जमरा ग्रहण गरे। यो क्रम आउन कोजाग्रत पूर्णिमासम्म चल्नेछ। सारा देश टीकाको रौनकमा रमे पनि अपवादका रुपमा परापूर्वकालदेखि असनमा बसोबास गर्दै आएका नेवार समुदायले भने विजया दशमीका दिन टीका लगाएनन्। विशेषगरी असनकै रैथाने तुलाधर, शाक्य र बज्राचार्यहरुले विजया दशमीका दिन टीका नलगाएका हुन्। उनीहरुले विजया दशमीमा नभइ भोलि अर्थात…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • लालदरबारकै हिस्सा थियो टुकुचा बगिरहेको सुरुङमार्ग : राणाहरुले बेचेपछि आयो जनताको नाममा लालपूर्जा अनि ठडिए घर

    लालदरबारकै हिस्सा थियो टुकुचा बगिरहेको सुरुङमार्ग : राणाहरुले बेचेपछि आयो जनताको नाममा लालपूर्जा अनि ठडिए घर

    टुकुचा भेटियो! भाद्र ३० गते प्राय सबै समाचारको हेडलाइन करिब यस्तै यस्तै थिए। व्यस्त काठमाडौं शहरको मध्य भागमा खोला नै भेटियो भने पछि अचम्म हुने नै भयो। तर,हात्तीसारस्थित जय नेपाल हलको कम्पाउन्डमा टुकुचा (तुखुचा/ईक्षुमती) लुकाएर राखिएको हो, सुरुङमार्ग बनाएर। वीरशमशेर जबरा प्रधानमन्त्री हुँदा उनले पटाङ्गिनी (सम्म परेको फराकिलो चउर) बनाउनका लागि टुकचालाई सुरुङमार्ग बनाएको तथ्य अहिले अघि आएको छ। हाल सुरुङमार्ग भेटिएको हात्तीसार…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • पूर्व कुमारी प्रीति शाक्य, जसले इन्द्रजात्राको अन्तिम दिन रथयात्रा पूरा नगरी हुनुपर्‍यो कुमारी घरबाट बिदा

    पूर्व कुमारी प्रीति शाक्य, जसले इन्द्रजात्राको अन्तिम दिन रथयात्रा पूरा नगरी हुनुपर्‍यो कुमारी घरबाट बिदा

    २०६५ साल असोज ३ गते, शुक्रवार। यँया: (इन्द्रजात्रा) को अन्तिम दिन जीवित देवी कुमारी, जीवित देव गणेश र भैरवको रथलाई  ‘नानिचा: या:’ (बिचको नगर परिक्रमा) गराउने दिन थियो। गणतन्त्र नेपालका प्रथम राष्ट्रपति डा रामवरण यादव पहिलोपटक कुमारीको हातबाट टीका लगाउन आउने कार्यक्रम थियो। तर, त्यो दिन मल्लकालबाट निरन्तर रुपमा चलिआएको रथ यात्रामा पहिलोपटक ‘ब्रेक’ लाग्यो। कारण थियो- माओवादी नेतृत्वको सरकारबाट आएको…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • बाबुराम भट्टराईको त्यो निर्णय जसले १४ वर्ष अघि आजकै दिन रोकिएको थियो इन्द्रजात्रा

    बाबुराम भट्टराईको त्यो निर्णय जसले १४ वर्ष अघि आजकै दिन रोकिएको थियो इन्द्रजात्रा

    २०६५ साल आश्विन ३ गते शुक्रवार। यँया: (इन्द्रजात्रा) को अन्तिम दिन जिवित देवी कुमारीसँग जिवित देव गणेश र भैरवलाई नानिचा:या अर्थात् शहरबिचको टोलमा रथ यात्रा गराउने दिन थियो। तिथि अनुसार १४ वर्ष अघि आजकै दिन। राजतन्त्रको अन्त्यपछि पहिलो पटक राष्ट्रपतिका रुपमा रामवरण यादव कुमारीबाट टिका थाप्न साँझ कुमारी घर आउने कार्यक्रम तय भएको थियो। अन्तिम दिन भएपनि बिहानीपख वसन्तपुरको माहौल…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • आज तात्तातो झोल पिउने दिन अर्थात् ‘क्वाति पुन्हि’

    आज तात्तातो झोल पिउने दिन अर्थात् ‘क्वाति पुन्हि’

    काठमाडौं : खेतमा रोपाइँका लागि शक्तिशाली गथांमुग: राक्षसलाई बोलाउने कथन छ नेवार समुदायमा। गथांमुग:का दिनमा भने गथांमुगलाई दहन गर्दै फिर्ता पठाउने गरिन्छ। धान रोपेर किसानहरु आराम गर्ने समय हुँदा राक्षसको काम सकियो भन्दै फिर्ता पठाउन गरिएको कथन छ। गथांमुग दहनसँगै नेवार समुदायमा सुरु हुन्छ चाडपर्वको श्रृङ्खला। पहिलापहिला अहिलेको जस्तो जीवनशैली व्यस्त थिएन। यतिखेर अरु काम पनि हुँदैन थियो। रोपाइँ कर्म…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • जब पोखरासँगको साइनो खोज्दै क्यामरा बोकेर हिँडे आयुष…

    जब पोखरासँगको साइनो खोज्दै क्यामरा बोकेर हिँडे आयुष…

    जन्म पोखरामा। हुर्केको काठमाडौं। वंशको जरा भक्तपुरतिर। कास्कीका अन्तिम राजाको पालामा भक्तपुरबाट २६ नेवार परिवार पोखरा पुगेका थिए। तिनैमध्ये ‍एक परिवारका वंशज हुन् आयुष श्रेष्ठ। काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयू) अन्तर्गत ब्याचलर इन फाइन आर्ट्स (बीएफए) अध्ययनरत् आयुषको क्यामरासँग प्यासन छ। क्यामरा चलाउँदा चलाउँदै फाइन आर्टस् पढ्न पुगे उनी। अध्ययनकै सिलसिलामा उनले अप्रत्यासित प्रश्न भोगे। तिमी त पोखराको नेवार होइन ? हो। बगर तिरको। …

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • सर्वोच्चको पूर्णपाठले मेटेन निजगढ अन्योलताः बहुमतको राय अस्पष्ट, अल्पमतको राय, कम क्षतिमा त्यहीँ बनाऊ

    सर्वोच्चको पूर्णपाठले मेटेन निजगढ अन्योलताः बहुमतको राय अस्पष्ट, अल्पमतको राय, कम क्षतिमा त्यहीँ बनाऊ

    काठमाडौँः एक महिनाअघि भएको निजगढ विमानस्थलसम्बन्धी सर्वोच्चको फैसलाको पूर्णपाठ बुधबार सर्वोच्च अदालतले सार्वजनिक गरेको छ। पूर्णपाठ नआउँदा अन्योलमा रहेकाहरुको चासो सार्वजनिक फैसलाले पनि मेट्न सकेन। किनकि बहुमतको रायले स्पष्टसँग निजगढको विकल्प खोज्न वा प्रस्तावित स्थानमै बनाउन स्पष्ट भनेको छैन। प्राविधिक रुपमा उपयुक्त र उपयुक्त स्थान खोज्न बहुतको रायमा उल्लेख भए पनि निजगढमा विमानस्थल नबनाउन भने स्पष्ट रुपमा भनेको छैन। सुविधाअनुसार…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • 'स्वतन्त्र'को उभारमाथि ओलीको टिप्पणी : काम गर्छु भन्नेलाई रोक्न हुँदैन, एमाले र कांग्रेस घाम जून रहेसम्म रहँदैन

    'स्वतन्त्र'को उभारमाथि ओलीको टिप्पणी : काम गर्छु भन्नेलाई रोक्न हुँदैन, एमाले र कांग्रेस घाम जून रहेसम्म रहँदैन

    काठमाडौं : नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले राजनीतिमा स्वतन्त्रहरुको लहर आउनु स्वभाविक भएको बताएका छन्। आज काठमाडौंमा आयोजित राणा शासनविरुद्ध छरिएको पर्चा र जनताको जातीय जनतान्त्रिक संयुक्त मोर्चा नेपालको ऐतिहासिक महत्वबारेको संवाद कार्यक्रमा ओलीले यस्तो धारणा राखेका हुन्। पार्टीहरु युवा कहाँसम्म पुग्न नसकेको स्वीकार्दै ओलीले पार्टीले आफैले गरेको क्षति भर्न नयाँ मानिस आउने बताए। ‘युवाहरुमा फ्रस्टेशन छ भन्ने कुरा एक दुई…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • ८२ वर्षअघि आजकै दिन छरिएको त्यो पर्चा जसले तर्सिए राणा शासक…

    ८२ वर्षअघि आजकै दिन छरिएको त्यो पर्चा जसले तर्सिए राणा शासक…

    वि.सं. १९९७, असार ९ गते। ललितपुरको जावलाखेलमा भोटो जात्राको तयारी भइरहेको थियो। राजादेखि राणा प्रधानमन्त्रीसम्म आउने कार्यक्रम थियो। त्यही दिन जावलाखेलमा केही युवाले राणा शासनको जगै हल्लिने गरि पर्चा फाले। ‘राणा वर्ग हो! तिमीहरूलाई थाहा होला कि नेपाल प्रजा परिषद् भन्ने संस्था नेपाली प्रजालाई तिमीहरूको क्रूर पञ्जाबाट आजाद या स्वतन्त्र गराई शुद्ध ज्ञानको शिक्षादीक्षा, आफ्नो जातिको मान सम्मान धन र…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • रातो मछिन्द्रनाथको 'पश्चिमगमन यात्रा', मणिमण्डपको सिंहासन अगाडि बसेर निकालिएको थियो साइत

    रातो मछिन्द्रनाथको 'पश्चिमगमन यात्रा', मणिमण्डपको सिंहासन अगाडि बसेर निकालिएको थियो साइत

    दुई वर्षपछि बुंगद्य: (रातो मछिन्द्रनाथ)को रथ आज जावलाखेल पुग्दैछ। कोरोना भाइरस संक्रमणका कारण दुई वर्षसम्म पुल्चोकबाट नजिकैको पाटीसम्म पुर्‍याएर रातो मछिन्द्रनाथलाई बुंगमति फिर्ता लगिएको थियो। दुई वर्ष भोटो जात्रा समेत भएन। आज भने लगनखेलको इति टोलको चौबाटोदेखि जावलाखेलसम्मको सडक भर मानिसको उपस्थिति हुने भएको छ। जेठ १२ गते पाटनको कृष्ण मन्दिर छेउमा रहेको भीमसेन मन्दिरको अघिल्तिर रहेको मणिमण्डपमा रथयात्रा साइत…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • नानीमैयाकै अर्को संस्करण बन्ने कि परिवर्तनको पर्याय? 'कोर सिटी'का बालेनप्रति किन छ अपेक्षा?

    नानीमैयाकै अर्को संस्करण बन्ने कि परिवर्तनको पर्याय? 'कोर सिटी'का बालेनप्रति किन छ अपेक्षा?

    काठमाडौं : २०३८ साल वैशाख २७ गते राष्ट्रिय पञ्चायतको चुनाव थियो। काठमाडौंमा त्यसबेला दुई सिटका लागि चुनाव हुन्थ्यो। सुधारिएको पञ्चायती व्यवस्थापछि भएको पहिलो चुनावमा काठमाडौंका धुरन्धर पञ्चहरु चुनाव लड्दै थिए। जसमा थिए जोगमेहर श्रेष्ठ र कमल चित्रकार पनि। पञ्चायती व्यवस्था सुधारिएको भनिए पनि जनता त्यसबाट खुशी थिएनन्। उनीहरु पञ्चायतको विकल्प चाहन्थे। त्यसैले चुनावमा पञ्चविरुद्ध बहुदल पक्षधरहरुले उम्मेदवार उठाए। तिनै पात्र…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • कच्चा रञ्जु, परिपक्व समीक्षा: लहर ल्याउने 'विवेकशील'को गुमनाम कथा ब्युँझाउँदै बालेन

    कच्चा रञ्जु, परिपक्व समीक्षा: लहर ल्याउने 'विवेकशील'को गुमनाम कथा ब्युँझाउँदै बालेन

    काठमाडौं: व्यवसायिक जीवन अनि कानुनी शिक्षा। प्रष्ट अभिव्यक्ति र शालीन प्रस्तुति। समीक्षा बास्कोटासँग ती सबै गुण थिए जो काठमाडौं महानगरपालिका हाँक्न आवश्यक छ। तर, निर्वाचनको प्रारम्भिक नतिजा आइरहँदा गुमनाम नै छिन् समीक्षा -रञ्जु दर्शनाको ठिक विपरीत। रञ्जु जसले काठमाडौंमा मूलधारे पार्टीको चैन चुडाइदिएकी थिइन्। त्यसरी नै अहिले बालेन साहले अत्याइरहेका छन् – केशव स्थापित र सिर्जना सिंहहरुलाई। रञ्जु दर्शना र मिलन पाण्डेहरु…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • आरजुको धम्की, देउवालाई दनक (टिप्पणी)

    आरजुको धम्की, देउवालाई दनक (टिप्पणी)

    नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाका लागि आफ्नै गाउँको निर्वाचन परिणाम अप्रिय सावित भयो। जहाँ देउवा जन्मिए, त्यहीँ उनीविरुद्ध बागी उम्मेदवारले जित निकाले। सन्दर्भ हो डडेल्धुराको गन्यापधुरा गाउँपालिका वडा नम्बर १ को। स्थानीय तहको हिजो सम्पन्न निर्वाचनमा प्रधानमन्त्री देउवाको वडामा कांग्रेस परित्याग गरेर नेपाली कांग्रेस विपीको करुवा चिह्नबाट उम्मेदवार बनेका नरेशराज भण्डारीले वडा अध्यक्ष जिते। भण्डारीले ६ सय ७३ मत ल्याएर…

    विस्तृतमा पढ्नुस्

  • नारा गाउँगाउँमा सिंहदरबार, यथार्थमा बुँख्याचाको हँकाइ, कृष्णभक्त चाहन्छन् : अब तिनीहरु जस्तै नआउन्

    नारा गाउँगाउँमा सिंहदरबार, यथार्थमा बुँख्याचाको हँकाइ, कृष्णभक्त चाहन्छन् : अब तिनीहरु जस्तै नआउन्

    काठमाडौं: पाँच वर्षअघि भएको स्थानीय तह निर्वाचनमा एउटा नारा निकै चर्चित थियो - ‘गाउँगाउँमा सिंहदरबार’। काठमाडौंमा रहेको राणाकालीन सिंहदरबारबाट शासित वर्गलाई स्थानीय तहमै सरकारको अनुभूति दिने बाचा थियो त्यतिखेर। अनि देशभर ७ सय ५३ स्थानीय तहमा पहिलोपटक बन्यो सरकार। सरकार त बन्यो, कहिँकतै भवनकै रुपमा 'सिंहदरबार' पनि ठडिए। तर गाउँका मानिसलाई काठमाडौंको सिंहदरबार जति टाढा थियो, ती विशाल कायाका भवनहरु धेरै…

    विस्तृतमा पढ्नुस्


@PahiloPost

धेरैले पढेको

ट्रेन्डिङ पोस्ट

Ncell